Zenderkiek Rick

In deze blog nemen we je mee met de verplaatsingen van Rick; we bespreken het vangen, zijn terreingebruik vanaf 6 maart in zijn winterhabitat, de route en timing van zijn trek en de broedperiode.

In de periode na het vangen en voor vertrek richting broedgebied konden we het terreingebruik van Rick ruim één maand volgen. We hebben kavels waarop regelmatig werd gefoerageerd bezocht en afgelopen. Dit waren vrijwel allemaal graspercelen en een enkel keer betrof het een perceel mais met daarop een groenbemester.

De trek is spannend om te volgen; welke route kiest de zendervogel en in welk broedgebied gaat hij zich vestigen? Iedere avond even kijken in de portal of hij zich weer heeft gemeld? Onze eerdere zendervogels verdwenen half mei in Finland vlak bij de Russische grens. Pas na 4 – 5 maanden verschenen ze ineens weer in onze portal; ze bleken beide uit Russisch Karelië te komen. In enkele dagen wisselen de zenders hun gegevens uit via de GSM-masten met onze portal.

Rick vloog in 30 dagen van zijn winterterritorium naar zijn broedgebied. Verassend was dat hij voor de najaarstrek een andere route koos; namelijk door de Baltische staten. Op moment van schrijven van deze blog (25 november) verbleef Rick bij de Poolse grens met Duitsland ten noorden van Szczecin. Voor de terugkeer naar een nieuw winterterritorium nemen Blauwe kiekendieven veel meer tijd dan voor de voorjaarstrek; op voedselrijke plekken blijven ze soms wel een maand hangen.

Rick had zijn broedterritorium in Fins Lapland bij de plaats Kiistila. We konden hem de hele zomer volgen. Zijn totale activiteitsgebied bedroeg ongeveer 6,5 x 11 km = ruim 70 km2. Hij arriveerde hier op 12 mei en verbleef tot 18 juni veel in een taigabos wat wij “gebied 1” hebben genoemd. Vanaf 18 juni bezoekt Rick steeds meerdere keren per dag en kort éénzelfde locatie in een “2^de  gebied”. Wij interpreteren dit als voedselvluchten naar de nestlocatie om zijn broedende vrouwtje te voeren. In deze periode verblijft Rick ook nog veelvuldig in gebied 1.  De periode van 12 mei – 18 juni (37 dagen) moet zijn benut voor balts/paarvorming, nestbouw en eileg. Zijn laatste bezoek aan “gebied 2” is 27 juli. Indien we 30 dagen aanhouden voor het uitbroeden van de eieren, dan keerde Rick niet meer terug naar het nest vanaf het moment dat de jongen 9 dagen oud waren. Daarna komt Rick niet meer naar gebied 1 en 2 en gebruikt steeds verder weg gelegen delen van zijn activiteitsgebied. Vanaf 10 aug nemen de vliegafstanden van Rick verder toe, tot wel 100 km vanaf de vermoedelijke nestlocatie.  Het is niet waarschijnlijk dat Rick na 27 juli nog prooien heeft gebracht naar het vrouwtje/jongen. In literatuur wordt genoemd dat mannetjes Blauwe kiekendief hun vrouwtje met jongen vaker voortijdig verlaten.

Via de universiteit van Helsinki hebben we contact kunnen leggen met twee lokale roofvogelringers. Deze hebben 3x op basis van onze peilingen naar het broedpaar gezocht in de gebieden 1 en 2. Helaas hebben ze het mannetje en zijn vrouw niet kunnen vinden. Het broedbiotoop was een onoverzichtelijk terrein door de vele taigabossen. Bovendien gaven ze aan dat Blauwe kiekendieven in de nestfase extreem moeilijk te vinden zijn. We hebben van hen foto’s van het broedbiotoop ontvangen en dronefoto’s van het nesthabitat in gebied 2. In de zomer van 2025 was het aanbod van lemmingen in Lapland mager en waarschijnlijk hadden veel roofvogels een gering broedsucces.